menu

Nieuws

Open Monumentendagen onthullen geheimen Princenhage

Een rijdend monument
Freek de Swart

BREDA - De Open Monumentendagen staan dit jaar vooral in het teken van Princenhage. In het dorp dat tot 1942 een zelfstandige gemeente was herleven oude tijden. Zo kunnen mensen onder andere een kijkje nemen bij de tramremise, de Johanneskerk en het landhuis van de voormalige burgemeester van Princenhage.

Naast vaste monumenten zijn er ook rijdende monumenten te vinden in de vorm van oude stadsbussen. De oude voertuigen brengen mensen van en naar de verschillende open monumenten. Zittend in een oude Volvo ZABO uit 1961 met halfdichte ogen, kijkend naar de gevels is het makkelijk voor te stellen hoe Breda vroeger moet zijn geweest. Vroeger toen mannen nog petten en hoeden droegen, pastoors predikten voor volle zalen en trammen reden op kolen en machinistenzweet.

Tramremise
Het mooie aan een industrieel gebouw als de tramremise is dat het ondanks de aankleding voor de Monumentendagen een ruw gebouw blijft. Ronddolend door de werkplaats kom je vaak genoeg op plekken waarvan je afvraagt of ze wel bij de expositie horen. Of je er überhaupt mag komen. In een verlaten en verder volledig gestripte kamer hangt nog een vergaderschema uit 2006. Iets verderop liggen wat oude kilometertellers in een bak. Of ze er zijn neergezet als onderdeel van de Monumentendagen, of er al tien jaar liggen? Niemand die het weet.

Naast de tramremise zelf is er ook een foto-tentoonstelling. Het zijn oude prenten van serieus kijkende mannen met snorren die trots naast een tramwagon staan. In de voormalige werkplaats is ook aan de jongere bezoeker gedacht. Zo is er een klein doolhof gemaakt van karton. Verder is er een theatervoorstelling dat een geheel vormt met de andere voorstellingen die gegeven worden op verschillende locaties in Princenhage.

Johanneskerk
Zo is er in de bijna 200 jaar oude Johanneskerk een voorstelling met een prediker. De kerk stamt uit 1815 en is een zogenaamde Waterstaatskerk. Nog ouder is de kansel in de kerk die dateert van 1780 en is overgebracht vanuit de Oude kerk in Katwijk.  Hoog vanaf dit kansel houdt de toneelspeler een calvinistische preek tegen het vasthouden van materiële zaken. “Laat los, geef weg, deel uit en ga in vrede.” besluit de in zwart gestoken protestant zijn voordracht.

Voor de ingang van het oude stadhuis staat een collega van de dominee in de persoon van Reginald Kluijtmans. Hij speelt een trouwambtenaar en is bezig met de voorbereidingen van het volgende huwelijk. Volgens Kluijtmans vraagt het spelen in het openbaar veel van je improvisatietalent. “Wanneer je een retorische vraag aan het publiek stelt en je krijgt onverwachts antwoord moet je daarmee om kunnen gaan."

Villa de Haghe
Tijdens de Open Monumentendagen wordt er veel gesproken over de schoonheid van de verhalen achter de monumenten. Dit geldt helemaal voor het landhuis de Haghe. De villa uit 1875 is in 1902 in Zwitserland gedemonteerd en in delen meegenomen naar Nederland. Daar werd het pand stukje bij beetje weer in elkaar gezet totdat de villa in 1904 weer helemaal compleet was.

De woning werd later het huis van de burgemeester van Princenhage. Trots laat de huidige eigenaar zien hoe ze het pand op bepaalde punten weer in oude staat hebben hersteld. Zo vonden ze in de oude werkkamer van burgemeester Van Poldersveldt onder het bruine aangekoekte vuil een parketvloer. Bij het restaureren van de groen kamer bleek er niet een, maar twee extra plafondlagen in de ruimte te zitten.

Een ander monument op zich is de 200 jaar oude beuk in de tuin van villa de Haghe. Niet alleen  is het een van de oudste beuken in Breda, het draagt nog granaatscherven met zich mee van de tweede wereldoorlog.

Ontdek zelf
Het mag duidelijk zijn, tijdens de open Monumentendagen is er meer te zien dan past in een dag. Gelukkig is er morgen nog een dag. Dus ga erop uit en bekijk al het moois dat Breda te bieden heeft. Zie hier het hele programma.